Bir fabrika veya atölye sahibiyle çay içerken konuyu elektrik faturalarına getirirseniz, muhtemelen yüzünün bir anda ciddileştiğini ve ağzından şu sihirli kelimelerin döküldüğünü duyarsınız: "Geçen ay kompanzasyon panosundaki kondansatör patlamış, reaktif cezası yedik!" Ev kullanıcılarının neredeyse hiç duymadığı ama sanayicilerin uykularını kaçıran bu kavram dışarıdan bakınca çok tuhaf görünür: İşe dönüşmeyen, makineyi döndürmeyen ve saniyede 50 kez şebekeden alınıp şebekeye geri iade edilen bir enerji türü var ve dağıtım şirketi bunu sınırın üzerinde çekerseniz size ağır bir ceza kesiyor. İyi de madem aldığımız enerjiyi şebekeye geri veriyoruz, neden ceza ödüyoruz? Meşhur "Köpüklü İçecek" Analojisi: Aktif vs. Reaktif Güç Elektrik dünyasında gücü anlamak için mühendislerin en sevdiği örnek büyük bir bardak soğuk, köpüklü içecektir: Aktif Güç (Watt - Bardağın Sıvı Kısmı): Susuzluğunuzu gideren gerçek sıvıdır. Evdeki ...

Psikolojide çok meşhur bir deney vardır: Size "Önümüzdeki 10 saniye boyunca ne düşünürseniz düşünün ama sakın pembe bir fil düşünmeyin!" dersem, zihninizde anında beliren ilk şey kocaman kulaklı, parlak pembe bir fil olur. Çünkü insan beyni bir kavramı reddetmek veya yok saymak için önce o kavramı zihninde canlandırmak zorundadır. İşin komik tarafı, milyarlarca dolarlık süper bilgisayarlarda eğitilen görsel üretim yapay zekaları da tıpkı bizim gibi bu tuzağa düşüyor. Bir görsel modeline "Bana gözlüksüz ve sakalsız bir adam çiz" veya "Masada kesinlikle elma olmasın" dediğinizde, yapay zeka inadına adamın burnuna en kalın çerçeveli gözlüğü takıp masayı elmalarla doldurabiliyor. Peki bu kadar gelişmiş algoritmalar neden basit bir "-sız / -siz" ekini veya "olmasın" kelimesini anlamakta bu kadar zorlanıyor? Suçlu: "Dikkat" (Attention) Mekanizmasının Çalışma Şekli Modern yapay zeka modell...

İnsanoğlu Mars'a otonom helikopter indirdi, ses hızını aşan uçaklar yaptı, yapay zekaya şiir yazdırdı ama 20 sayfalık bir PDF belgesindeki tek bir yazım hatasını düzeltirken hala soğuk terler döküyor. Bir kelimenin ortasına masum bir harf eklemeye kalktığınızda satır sağdaki resmin içine girer, alttaki tablo bir sonraki sayfaya uçar ve yazı tipi bir anda 1995 model daktilo fontuna dönüşür. Word belgesinde tereyağından kıl çeker gibi yaptığımız bu işlem, konu PDF (Portable Document Format) olduğunda neden dijital bir işkenceye dönüşüyor? Çünkü biz PDF'i bir metin belgesi sanıyoruz. Oysa PDF, özünde "kelime" veya "paragraf" kavramlarından bihaber olan inatçı bir matbaa robotudur. Word Bir Nehir Gibidir, PDF İse Çelik Çivilerle Çakılmış Bir Tablo Bir Word belgesi açtığınızda yazılım metni akışkan bir nehir gibi tutar. Siz araya yeni bir cümle eklediğinizde kelimeler sağa kayar, satır dolunca alt satıra iner, sayfa dolunca...

Gece yatmadan önce odadaki tüm ışıkları kapattınız, bilgisayarınızı susturdunuz ve son görev olarak laptop adaptörünün veya televizyonun fişini prizden çektiniz. Fiş elinizde, metal uçları havayla temas ediyor, ortada şebekeye dair hiçbir bağlantı yok... Ama o da ne? Adaptörün üzerindeki o minik yeşil LED ışık, zifiri karanlıkta size dik dik bakmaya devam ediyor! Sanki fizik kurallarına omuz silkip "Benim mesaim henüz bitmedi" der gibi 5-10 saniye boyunca parlayıp, sonunda dramatik bir film sahnesi gibi yavaşça sönüyor. Çocukken çoğumuzun "Kabloda kalan son elektrik akıp bitiyor herhalde" diye açıkladığı bu olay, aslında kapalı o siyah plastik kutunun içindeki mini enerji barajlarının ve güvenlik kurallarının sessiz bir dansıdır. Kablodaki Su Değil, İçerideki Mini Barajlar: Kapasitörler Önce şu şehir efsanesini aradan çıkaralım: Elektrik, bahçe hortumunun içinde kalan su gibi kabloda birikip yavaşça akan bir şey değildir. El...

Pazar sabahı erkenden uyanılmış, salonun halısına bağdaş kurulmuş, tüplü televizyonun arkasına anten kablosu binbir zahmetle takılmış ve o meşhur sarı kasete sanki içindeki tozları üfleyince devreler kutsanacakmış gibi derin bir nefesle üflenmiş... Ekranda Duck Hunt belirdiğinde elimize aldığımız o plastik tabanca (NES Zapper), 90'lar çocukları için teknolojinin zirvesiydi. Tabii o yıllarda hepimizin ortak bir travması vardı: Ördeği iki kez ıskaladığınızda çalıların arasından başını uzatıp elini ağzına götürerek kıs kıs gülen o meşhur av köpeği! Sinirden tabancanın namlusunu televizyonun bombeli camına sıfır noktasından dayayıp tetiğe defalarca asıldığımız, annemizin içeriden "Televizyonun dibine girme, gözlerin bozulacak!" diye seslendiği o masum yıllar... Peki hiç düşündünüz mü? Bugün tavan arasından veya eski bir koliden o emektar atariyi ve tabancayı çıkarıp salonunuzdaki devasa 4K OLED veya LCD televizyona bağlasanız ne olur? Ceva...

Kontağı çevirdiğinizde duyulan o mekanik ses, devir saatinin yükselişi ve vites geçişlerinin hissettirdiği "yaşayan makine" ruhu... Otomobili sadece A noktasından B noktasına giden bir ulaşım aracı olarak görmeyenler için içten yanmalı motorlardan vazgeçmek hiç kolay değil. Diğer yanda ise baş döndürücü bir hızla büyüyen elektrikli araç dünyası var. Özellikle son dönemde TOGG T10X ve yeni fastback sedan TOGG T10F gibi modeller için sunulan finansman kampanyaları, pek çok kişinin aklına aynı soruyu getiriyor: "Gerçekten elektrikli araca geçme zamanı geldi mi, yoksa henüz erken mi?" Gelin, hem içten yanmalı motor tutkunlarının çekincelerini hem de elektrikli araç almak isteyenlerin kafasındaki soru işaretlerini objektif bir terazide tartalım. Dişlilerden Yarı İletkenlere: %90 Verimliliğin Arkasındaki Üç Büyük Sıçrama İçten yanmalı bir motor, binlerce hareketli parçanın milimetrik bir uyumla çalıştığı mekanik bir sanat eseridir....

İnsanın kendisini anlatması tuhaf bir iş. Az yazsan eksik kalıyor, çok yazsan iş görüşmesine gelmiş gibi oluyorsun. Neyse, ben Burak Duman. 1991 yılında Konya'da doğdum. Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisiyim ve doktora adayıyım.  Yazılım, teknoloji, sinema ve video oyunlarına ilgi duyuyorum.  Bazen basit bir sorunun cevabını ararken kendimi konuyla uzaktan yakından ilgisi olmayan başka soruların peşinde buluyorum. Bu sayede pek çok şey öğreniyorum. Başlangıçtaki sorunun cevabını bulup bulamadığım ise ayrı bir mesele. Öğrenmeyi, araştırmayı, denemeyi ve öğrendiklerimi paylaşmayı seviyorum. Bu sitede de ilgimi çeken konulara, deneyimlerime, düşüncelerime ve zaman zaman kendi kendime yarattığım problemlere yer vereceğim. Bazen de tırıvırı şeylerden bahsedeceğim. Burası bir özgeçmiş değil. Daha çok merak ettiklerimi, öğrendiklerimi ve paylaşmaya değer bulduklarımı biriktireceğim kişisel bir köşe. Kısacası, ben BuDu. Gerisi yazdıkça artık. Not: Yapay zekanın insanlığı ele geçirm...